نمونه‌هاى ديگر از مبارزهء امام با خلافت جز آنچه گذشت ، نمونه‌هاى ديگرى از مبارزه امام و برخورد او با دستگاه حاكم عباسى نقل شده است . از آن جمله ، نوعى مبارزهء منفى است ، مبارزه‌اى كه گرچه در قالب نقشه‌هاى براندازى نيست ؛ بر عدم مشروعيّت نظام تأكيد كرده و مىكوشد تا اعتماد مردم را نسبت به آن سست كند . نكتهء مهم در مبارزهء منفى ، عدم همكارى است ؛ امرى كه به خودى خود ، عدم مشروعيّت هيأت حاكمه را نشان مىدهد . شيوع و رسوخ چنين نگرشى نسبت به يك حكومت در ميان مردم ، خطر عمده‌اى براى آن بشمار مىرود ، زيرا با عدم اعتقاد مردم به مشروعيت حكومت ، هر آن ممكن است جنبشى براى براندازى آن ايجاد شده و مردم به آن جنبش بپيوندند . دربارهء برخورد امام با صفوان بن مهران جمّال آمده است : زمانى كه وى به عنوان يك شيعه خدمت امام كاظم عليه السّلام مشرف شد ، آن حضرت به او فرمودند : يا صفوان كلّ شىء منك حسن جميل ما خلا شيئا واحدا . همهء كارهاى تو نيكو و زيبا است جز يك كار . صفوان پرسيد : اى فرزند رسول خدا ! آن چيست ؟ امام فرمود : اكراءك جمالك من هذا الرّجل - يعنى هارون - اين كه شترهايت را به هارون كرايه مىدهى . صفوان گفت : من شترهايم را براى لهو و صيد و امثال آن به وى كرايه نمىدهم ، بلكه تنها براى سفر حج اين كار را انجام مىدهد . در اين كار او خودش هم مباشرتى ندارد بلكه ديگران را براى آن اجير مىكند . امام فرمود : يا صفوان أ يقع كراءك عليهم ؟ آيا به نظر تو كرايه دادن شترانت به آنها صحيح است ؟ صفوان گفت : آرى . امام فرمود : أ تحبّ بقائهم حتّى يخرج كراءك ؟ آيا دوست دارى آنها تا انقضاى مدت كرايه و پس دادن شترانت زنده بمانند ؟ صفوان گفت : آرى . امام فرمود : فمن أحبّ بقائهم فهو منهم ، و من كان منهم كان ورد النّار . هر كس بخواهد آنها زنده بمانند ، در صف آنان قرار مىگيرد و هر كس كه از آنها باشد داخل جهنم مىشود . پس از آن ، صفوان تمامى شتران خود را فروخت و وقتى هارون از علت اين كار پرسيد ، جواب داد : ديگر پير شده‌ام و غلامانم چنان كه بايد به اين كار نمىرسند . هارون گفت : مىدانم به اشارهء چه كسى شترانت را فروخته‌اى ؛ موسى بن جعفر